Program Czyste Powietrze – warunki i wniosek krok po kroku

Czyste Powietrze to program NFOŚiGW, w którym dotację na wymianę starego źródła ciepła i ocieplenie domu przyznają wojewódzkie fundusze ochrony środowiska (WFOŚiGW). Poniżej opisujemy warunki i kolejność kroków tak, jak podaje je strona czystepowietrze.gov.pl odczytana 29 października 2026 r. Kwoty podajemy tylko wtedy, gdy są na stronie programu. Szczegóły rozstrzyga program priorytetowy i regulamin naboru, które pobierzesz ze strony programu lub swojego WFOŚiGW.

Na co jest dofinansowanie

Według strony „Na co i ile?” (aktualizacja 20 lipca 2026 r.) dotacja obejmuje:

• wymianę starego, nieefektywnego źródła ciepła („kopciucha”) na nowe, np. pompę ciepła;
• modernizację lub wykonanie instalacji grzewczej i ciepłej wody;
• ocieplenie budynku oraz wymianę okien, drzwi zewnętrznych i bram garażowych;
• rekuperację, czyli wentylację mechaniczną z odzyskiem ciepła;
• obowiązkowy audyt energetyczny z dokumentem podsumowującym audyt oraz świadectwo charakterystyki energetycznej po zakończeniu prac.

Zakres zależy od zapotrzebowania domu na energię do ogrzewania. Poniżej 80 kWh/(m²·rok) program przewiduje tylko wymianę źródła ciepła. Od 80 do 140 kWh/(m²·rok) możliwa jest sama wymiana źródła (wskaźnik nie może wzrosnąć), sama termomodernizacja (jeśli dom ma już efektywne źródło ciepła) albo jedno i drugie; przy termomodernizacji wskaźnik ma spaść do nie więcej niż 80 i o co najmniej 40%. Powyżej 140 kWh/(m²·rok) sama wymiana źródła nie wystarczy: potrzebna jest termomodernizacja, po której wskaźnik ma wynosić nie więcej niż 140, przy spadku o co najmniej 40%.

Przykładowe maksymalne kwoty ze strony: pompa ciepła powietrze/woda – 12 600 zł, 22 000 zł lub 31 500 zł (poziom podstawowy, podwyższony, najwyższy); pompa powietrze/woda o podwyższonej klasie efektywności – 14 080 zł, 24 640 zł lub 35 200 zł; wentylacja mechaniczna z odzyskiem ciepła – 6 680 zł, 11 690 zł lub 16 700 zł na zestaw. Na audyt i świadectwo łącznie można dostać do 1 600 zł (to suma kwot dla poziomu najwyższego; w podstawowym jest to 480 zł + 160 zł). Pompy ciepła i kotły na biomasę o podwyższonym standardzie muszą być na liście zielonych urządzeń i materiałów (lista ZUM) w dniu wystawienia faktury; na liście muszą być też m.in. kolektory słoneczne.

Kto może się ubiegać

Strona „Dla kogo?” (aktualizacja 25 września 2026 r.) podaje, że beneficjentem może być osoba fizyczna, która co najmniej 3 lata jest właścicielem lub współwłaścicielem budynku mieszkalnego jednorodzinnego albo wydzielonego w nim lokalu mieszkalnego z księgą wieczystą. Wyjątki:

• przy nabyciu w spadku i (od 20 lipca 2026 r.) przez zasiedzenie okres 3 lat nie obowiązuje;
• okres skraca się do roku, jeśli masz co najmniej 50% udziałów kupionych albo otrzymanych w darowiźnie lub umowie dożywocia od rodziców, dziadków lub innych wstępnych.

Dotację dostaniesz tylko na jeden budynek lub lokal: osoba, która była już beneficjentem w innym budynku, nie może wnioskować ponownie (dotyczy umów z wniosków złożonych od 22 kwietnia 2024 r.).

Trzy poziomy dofinansowania i progi dochodowe

Program ma trzy poziomy: podstawowy (do 40% kosztów kwalifikowanych), podwyższony (do 70%) i najwyższy (do 100%) – tak opisuje je strona „Na co i ile?”. Progi dochodowe z tabeli na stronie „Dla kogo?”:

• Podstawowy: roczny dochód wnioskodawcy do 135 000 zł.
• Podwyższony: miesięczny dochód na osobę w gospodarstwie do 2 250 zł (gospodarstwo wieloosobowe) albo do 3 150 zł (jednoosobowe).
• Najwyższy: do 1 300 zł albo do 1 800 zł na osobę, albo ustalone prawo do zasiłku stałego, okresowego, rodzinnego lub specjalnego zasiłku opiekuńczego. Ten poziom przysługuje tylko, gdy zapotrzebowanie na energię użytkową do ogrzewania przekracza 140 kWh/(m²·rok).

Przy poziomach podwyższonym i najwyższym strona ogranicza też roczny przychód z działalności gospodarczej (w tym z najmu) do czterdziestokrotności minimalnego wynagrodzenia (poziom podwyższony) albo dwunastokrotności (poziom najwyższy) – tak wynika z układu kolumn tabeli. Strona zalicza do działalności także najem, w tym najem okazjonalny. Osoba w związku małżeńskim bez orzeczonej separacji nie prowadzi jednoosobowego gospodarstwa domowego.

Na co program nie daje pieniędzy

Ze stron programu wynika, że dotacji nie dostaniesz na:

• fotowoltaikę i magazyn energii – nie ma ich na liście „Na co i ile?”; o innych programach piszemy w poradniku Dofinansowanie do fotowoltaiki i magazynu energii;
• kotły gazowe – komunikat o zmianach z 20 lipca 2026 r. wymienia „brak dotacji do kotłów gazowych” wśród zasad, które się nie zmieniają;
• ogrzewanie elektryczne inne niż pompa ciepła od 2027 r. – według tego samego komunikatu dofinansowanie nie obejmie np. mat grzewczych, kotłów elektrycznych i grzejników elektrycznych;
• samo położenie farby lub tynku termorefleksyjnego – strona zaznacza, że to nie jest ocieplenie;
• okna w pomieszczeniach nieogrzewanych – wymiana stolarki okiennej jest dopuszczona tylko w pomieszczeniach ogrzewanych;
• koszty zawyżone – WFOŚiGW może uznać je za nieuzasadnione, co według strony grozi utratą dotacji.

Ścieżka wniosku krok po kroku

Strona programu dzieli drogę na siedem kroków. W skrócie:

1. Poznaj zasady. Przeczytaj program priorytetowy i regulamin. Pytania ogólne zadasz na infolinii programu (22 340 40 80), pytania o swój złożony wniosek – w swoim WFOŚiGW.
2. Ustal zakres prac. Przed złożeniem wniosku potrzebny jest audyt energetyczny z wizją lokalną oraz dokument podsumowujący audyt, który jest obowiązkowym załącznikiem. Dotacja na wymianę źródła ciepła wymaga likwidacji kopciucha i braku w domu innego źródła ciepła spełniającego warunki programu. Ocieplenie i wymiana okien są możliwe także przy nowoczesnym źródle ciepła, ale ich potrzeba musi wynikać z audytu.
3. Przygotuj dokumenty. Strona wymienia: księgę wieczystą lub inny dokument własności, zgodę współwłaścicieli, zgodę małżonka na zaciąganie zobowiązań, zaświadczenie o dochodach od wójta, burmistrza lub prezydenta miasta (przy poziomie podwyższonym i najwyższym), umowy z wykonawcami (przy prefinansowaniu) oraz audyt z dokumentem podsumowującym. Pomoc znajdziesz w gminnym punkcie konsultacyjno-informacyjnym.
4. Złóż wniosek. Przy prefinansowaniu i najwyższym poziomie musisz skorzystać z operatora (gmina albo WFOŚiGW); przy podwyższonym poziomie bez prefinansowania operator jest opcjonalny. W pozostałych przypadkach wniosek złożysz przez gov.pl, generator wniosków (GWD) albo w urzędzie (WFOŚiGW lub gmina). Wniosek musi trafić do WFOŚiGW właściwego dla położenia domu – inaczej nie zostanie rozpatrzony.
5. Wybierz wykonawcę. Program wymaga, by wykonawca działał na rynku usług budowlanych, remontowych lub montażowych co najmniej rok albo miał za sobą co najmniej 15 inwestycji w programie. Zakres umowy ma wynikać z dokumentu podsumowującego audyt. Jeśli nie korzystasz ze wzoru umowy z wykonawcą, musisz w swojej umowie zawrzeć treści oznaczone we wzorze gwiazdką.
6. Umowa o dofinansowanie. Po pozytywnej ocenie WFOŚiGW informuje Cię o przyznaniu dotacji. Składając wniosek, akceptujesz warunki umowy, które są w nim zawarte, więc osobnego dokumentu już nie podpisujesz.
7. Zrealizuj i rozlicz inwestycję – opis niżej.

Przy prefinansowaniu (zaliczka przed pracami, tylko poziom podwyższony i najwyższy) na wykonanie prac objętych zaliczką masz od 20 lipca 2026 r. 180 dni i kolejne 30 dni na wniosek o płatność rozliczający zaliczkę. O tym, jak w ogóle zabezpieczyć zaliczkę u wykonawcy, piszemy w poradniku Zaliczka na remont.

Rozliczenie: wniosek o płatność i faktury

Po pracach składasz wnioski o płatność – maksymalnie trzy – w GWD i do właściwego WFOŚiGW. Do końcowego rozliczenia potrzebne jest świadectwo charakterystyki energetycznej, które potwierdza spadek zapotrzebowania na energię.

Wskazówki ze strony programu dotyczące faktur:

• faktura ma jasno opisywać, za jakie prace lub materiały jest wystawiona, z danymi urządzeń (producent, nazwa, model);
• WFOŚiGW może poprosić wykonawcę o specyfikację kosztów, żeby ocenić, czy wydatek był racjonalny;
• przy zapisie „forma płatności: gotówka lub przelew” dołączasz dowód zapłaty, przy zapisie „zapłacono gotówką” – nie musisz.

Dokumenty potwierdzające odłączenie starego źródła ciepła i dostosowanie przewodów kominowych mogą od 20 lipca 2026 r. wystawiać nie tylko mistrzowie kominiarscy, ale też osoby z odpowiednimi uprawnieniami budowlanymi. O tym, jak sprawdzić prace przy odbiorze, piszemy w poradniku Odbiór remontu mieszkania.

Uwaga na naciągaczy

Strona programu ostrzega wprost: program nie promuje żadnych firm, urządzeń ani materiałów, a umowę o dotację zawierasz i rozliczasz Ty. NFOŚiGW radzi:

• nie podejmować decyzji w pośpiechu i pod presją – według strony to najczęstszy sposób działania oszustów;
• uważać na akwizytorów pukających do drzwi, osoby podszywające się pod gminę, WFOŚiGW lub NFOŚiGW i ulotki z bezprawnie użytym logo programu;
• sprawdzić, czy firma istnieje i ma doświadczenie, i spisać zakres prac, terminy, płatności w etapach oraz parametry urządzeń.

Poradnik dla poszkodowanych przypomina o prawie odstąpienia od umowy: 14 dni przy umowie zawartej poza lokalem firmy, 30 dni przy umowie zawartej w domu podczas nieumówionej wizyty i 12 miesięcy, jeśli nie poinformowano Cię o prawie odstąpienia. Sygnały ostrzegawcze to m.in. brak zamówionych urządzeń, zawyżone ceny, fikcyjne usługi, podrobione faktury i podpisy, brak karty produktu i gwarancji oraz brak protokołów odbioru. Nieprawidłowości można zgłosić na adres [email protected], do swojego WFOŚiGW, a przy podejrzeniu przestępstwa – na policję lub do prokuratury; nieuczciwe praktyki rynkowe – do UOKiK.

Czyste Powietrze a ulga termomodernizacyjna

Program ma osobny załącznik o łączeniu dotacji z ulgą termomodernizacyjną. Zasada z ustawy o PIT jest prosta: nie odliczysz wydatków w części sfinansowanej ze środków WFOŚiGW. Odliczyć możesz tylko część opłaconą z własnych pieniędzy – opisujemy to w poradniku Ulga termomodernizacyjna – jak odliczyć PV i pompę ciepła. Roczne zużycie prądu przez pompę ciepła oszacujesz w kalkulatorze Zużycie energii przez pompę ciepła.

Informacja ogólna, nie porada prawna. Program i jego kwoty mogą się zmienić; przed złożeniem wniosku przeczytaj aktualny regulamin naboru na czystepowietrze.gov.pl lub stronie swojego WFOŚiGW.