Ile prądu produkuje fotowoltaika w poszczególnych miesiącach i zimą – dane PVGIS dla sześciu miast

Roczny uzysk z instalacji fotowoltaicznej mówi niewiele o tym, ile prądu będziesz mieć w grudniu. Ten poradnik podaje konkretne liczby miesiąc po miesiącu dla sześciu miast, policzone w narzędziu PVGIS Komisji Europejskiej dla tego samego, typowego ustawienia modułów. Jak porównać z tymi danymi własną instalację i rozpoznać spadek produkcji, opisuje osobny poradnik Monitoring fotowoltaiki; tutaj skupiamy się na samych wynikach i na tym, co oznacza zima.

Parametry obliczenia

Wszystkie liczby w tabeli pochodzą z interfejsu API PVGIS 5.3 (usługa PVcalc), wywołanego 2 listopada 2026 r. osobno dla każdego miasta. Ustawienia były identyczne:

• moc instalacji: 1 kWp, technologia krzemowa (c-Si);
• nachylenie modułów: 35°;
• azymut: 0°, czyli kierunek południowy;
• straty systemowe: 14% – wartość domyślna PVGIS;
• montaż wolnostojący, czyli z przepływem powietrza za modułami (ustawienie domyślne API);
• baza promieniowania PVGIS-SARAH3 i dane meteorologiczne ERA5 z lat 2005–2023;
• horyzont wyliczony z modelu terenu.

Współrzędne: Białystok 53,13° N, 23,16° E; Gdańsk 54,35° N, 18,65° E; Kraków 50,06° N, 19,94° E; Poznań 52,41° N, 16,93° E; Warszawa 52,23° N, 21,01° E; Wrocław 51,11° N, 17,03° E. Każde miasto to jeden punkt – kilka kilometrów dalej wynik może być trochę inny. Moc 1 kWp wybraliśmy po to, by wyniki łatwo przeliczyć na dowolną instalację. Nachylenie 35° i kierunek południowy służą tu jako wspólny punkt odniesienia dla wszystkich miast, a nie jako zalecenie dla Twojego dachu.

Dwie rzeczy, których to obliczenie nie widzi. Według instrukcji PVGIS horyzont służy do oceny cienia rzucanego przez okoliczne wzgórza i góry, więc cień sąsiedniego budynku czy drzewa trzeba ocenić osobno. Zabrudzenie i śnieg na modułach instrukcja wymienia wśród przyczyn strat objętych ogólnym współczynnikiem 14%, a nie jako osobny czynnik zimowy.

Produkcja z 1 kWp w sześciu miastach

Uzysk miesięczny w kWh z 1 kWp (wartość E_m z odpowiedzi API), w ostatnich wierszach suma roczna E_y i jej odchylenie standardowe SD_y, czyli zmienność między latami:

Roczne wyniki różnią się między miastami o około 7%: od 1015,24 kWh w Białymstoku do 1090,05 kWh we Wrocławiu. Dużo większe różnice widać w poszczególnych miesiącach, szczególnie zimą.

Zima a lato: ile razy mniej

Z danych w tabeli policzyliśmy, ile razy czerwiec daje więcej energii niż grudzień:

• Białystok: 6,4 raza;
• Gdańsk: 6,1 raza;
• Warszawa: 5,4 raza;
• Poznań: 5,1 raza;
• Wrocław: 3,7 raza;
• Kraków: 3,4 raza.

Cztery miesiące od listopada do lutego dają łącznie od 124,71 kWh w Białymstoku (12,3% rocznej produkcji) przez 128,85 kWh w Gdańsku (12,1%), 141,20 kWh w Warszawie (13,4%) i 147,22 kWh w Poznaniu (13,9%) do 176,47 kWh we Wrocławiu (16,2%) i 182,13 kWh w Krakowie (16,8%). Cztery miesiące od maja do sierpnia to w tych samych miastach od 46,8% do 51,4% roku.

Ciekawy jest Gdańsk: najbardziej na północ wysunięte z tych miast ma w maju i czerwcu najwyższy uzysk w zestawieniu, ale w grudniu daje około 60% tego, co Kraków (22,74 wobec 37,83 kWh). Przewagę południa kraju widać więc głównie zimą.

Pamiętaj, że to wartości wieloletnie. Grudzień konkretnego roku może wypaść wyraźnie lepiej lub gorzej – jak duże są takie wahania, pokazuje poradnik o monitoringu.

Zimowe miesiące są mniej przewidywalne

PVGIS podaje dla każdego miesiąca także odchylenie standardowe (SD_m), czyli to, jak bardzo ten sam miesiąc różnił się między latami 2005–2023. Odnieśliśmy je do wartości miesięcznej:

• grudzień: od 21% w Gdańsku (4,80 kWh przy 22,74 kWh) do 28% w Białymstoku (5,87 kWh przy 20,92 kWh); w Warszawie 26%, w Krakowie 26%, w Poznaniu 24%, we Wrocławiu 25%;
• styczeń: od 20% w Warszawie do 26% w Białymstoku;
• czerwiec: od 10% w Gdańsku, Poznaniu i Warszawie do 12% w Krakowie.

W liczbach bezwzględnych zimowe wahania są małe – kilka kilowatogodzin z 1 kWp. Względnie są jednak mniej więcej dwa razy większe niż latem. Jeśli więc porównujesz grudzień z grudniem poprzedniego roku, różnica rzędu jednej czwartej nie musi oznaczać usterki.

Wiosna i jesień nie są symetryczne

Marzec i październik leżą w podobnej odległości od przesilenia zimowego, a mimo to marzec daje w każdym z sześciu miast wyraźnie więcej: na przykład w Warszawie 89,21 kWh wobec 71,39 kWh, w Białymstoku 87,80 kWh wobec 65,16 kWh. Podobnie luty wypada lepiej niż listopad – w Warszawie 49,82 kWh wobec 33,19 kWh, w Gdańsku 46,73 kWh wobec 31,71 kWh. W praktyce najsłabszy okres dla instalacji to listopad, grudzień i styczeń, a luty jest już wyraźnie lepszy.

Dzień w grudniu i dzień w czerwcu

PVGIS podaje też uzysk dzienny (E_d), czyli produkcję danego miesiąca przeliczoną na jedną dobę. Z 1 kWp wychodzi:

• grudzień: 0,67 kWh w Białymstoku, 0,73 kWh w Gdańsku, 0,81 kWh w Warszawie, 0,84 kWh w Poznaniu, 1,13 kWh we Wrocławiu, 1,22 kWh w Krakowie;
• czerwiec: od 4,24 kWh w Krakowie do 4,66 kWh w Gdańsku.

Dla instalacji 5 kWp oznacza to w grudniu w Warszawie około 4 kWh na dobę, a w czerwcu około 23 kWh (nasze przeliczenie: 5 × 0,81 i 5 × 4,51). Żeby zestawić to ze swoimi potrzebami, odczytaj z licznika albo z aplikacji operatora, ile prądu dom pobiera w ciągu doby zimą i latem.

Inny kąt modułów zmienia proporcje

Dla porównania policzyliśmy w PVGIS ten sam punkt w Warszawie przy modułach pionowych (nachylenie 90°, nadal na południe, reszta parametrów bez zmian). Wynik:

• rok: 749,29 kWh zamiast 1050,21 kWh przy nachyleniu 35°;
• grudzień: 29,02 kWh zamiast 25,15 kWh;
• styczeń: 36,89 kWh zamiast 33,04 kWh;
• czerwiec: 69,74 kWh zamiast 135,23 kWh.

Moduły pionowe dają w roku wyraźnie mniej, ale w najciemniejszych miesiącach nieco więcej. Stosunek czerwca do grudnia spada przy takim ustawieniu do 2,4. Ma to znaczenie przy modułach na elewacji lub balustradzie – przepisy i liczby dla takiego montażu opisuje poradnik Fotowoltaika balkonowa. Wpływ kierunku i kąta dachu na roczny uzysk znajdziesz w poradniku Dach pod fotowoltaikę.

Co z tego wynika dla autokonsumpcji

Rozkład produkcji w roku ma dwa skutki.

Latem trudno zużyć wszystko na bieżąco. Około połowa rocznej energii powstaje w czterech miesiącach letnich, w dodatku głównie w godzinach dziennych. Rozliczenie prosumenta prowadzi się na podstawie ilości energii zbilansowanej w każdej godzinie (art. 4 ust. 2b ustawy o OZE), więc nadwyżka z jednej godziny nie zrównuje się z poborem wieczorem. Ministerstwo Klimatu i Środowiska zaleca, by dążyć do zwiększenia autokonsumpcji, na przykład przesuwając pracę pralki, zmywarki czy pompy ciepła na godziny dzienne. Latem jest na to najwięcej miejsca.

Zimą instalacja pokrywa niewielką część potrzeb. Od listopada do lutego powstaje od 12% do 17% rocznej produkcji (w zależności od miasta). Sprawdź na fakturach, ile zużywasz w tych miesiącach – jeśli ogrzewasz dom pompą ciepła, zimowe zużycie opisuje poradnik Pompa ciepła – zużycie energii. Przy wysokim zużyciu niemal cała zimowa produkcja idzie na bieżące potrzeby, a większość energii i tak kupujesz z sieci.

Wartość energii oddanej latem trafia do depozytu prosumenckiego, który można rozliczać przez 12 miesięcy od jego przypisania (art. 4c ust. 5 ustawy o OZE). Letnia nadwyżka może więc częściowo pokryć zimowe zakupy – ale jako kwota w złotych, nie jako kilowatogodziny. Szczegóły w poradniku Net-billing. Czy magazyn energii coś tu zmienia, opisuje poradnik Magazyn energii – kiedy ma sens.

Jak przeliczyć tabelę na swoją instalację

1. Wybierz najbliższe miasto albo – lepiej – policz własny punkt w PVGIS z kątem i kierunkiem swojego dachu.
2. Pomnóż wartości miesięczne przez moc instalacji w kWp. Przykład: 6 kWp w Krakowie to w grudniu 6 × 37,83 = 226,98 kWh, a w lipcu 6 × 132,08 = 792,48 kWh.
3. Zestaw wynik z miesięcznym zużyciem z faktur. Miesiące, w których produkcja przewyższa zużycie, to źródło nadwyżek; miesiące z produkcją dużo niższą od zużycia pokażą, ile energii i tak kupisz.
4. Moc instalacji dobierzesz w kalkulatorze Ile kWp potrzebujesz i poradniku Ile kWp potrzebuje dom, a ceny usług montażu sprawdzisz w cenniku fotowoltaiki.

Jeśli masz dwie połacie o różnym kierunku, policz każdą osobno i zsumuj wyniki proporcjonalnie do mocy modułów na każdej z nich.

Przy czytaniu tabeli łatwo o trzy pomyłki:

• kWp to nie kWh. Kilowat szczytowy opisuje moc modułów w warunkach testowych, a kilowatogodziny to energia wyprodukowana w danym okresie. Tabela pokazuje, ile kilowatogodzin daje każdy kilowat szczytowy mocy.
• Produkcja to nie oszczędność. Część energii zużyjesz od razu, część oddasz do sieci, a te dwie części są rozliczane inaczej. Sama liczba z tabeli nie mówi więc, o ile spadnie rachunek.
• Wartość wieloletnia to nie prognoza na konkretny rok. Odchylenia standardowe pokazują, że pojedynczy miesiąc może wypaść wyraźnie słabiej lub lepiej, a zimą wahania są względnie największe.

Czego nie podajemy

• Produkcji dla konkretnego roku – to wartości wieloletnie z lat 2005–2023.
• Wpływu długo zalegającego śniegu w Twojej okolicy – PVGIS nie liczy go osobno.
• Cen energii i wartości nadwyżek – zależą od Twojej taryfy i bieżących cen rynkowych.
• Cen instalacji.

Informacja ogólna, nie porada techniczna ani inwestycyjna. Wyniki PVGIS to model; rzeczywista produkcja zależy od zacienienia, sprzętu i pogody w danym roku.